Güneşten korunmanın temel kuralları, haberleri , haberliyorum.com da okunur

Güneşten korunmanın temel kuralları

BİLİNMESİ GEREKEN GERÇEKLER

güneş altında, korunmadan güneş ışınları biriktirilerek geçirilen zamanların acısı ne yazık ki, hayatın ileri aşamalarında kendini hissettirmektedir. hücre işlevlerini ve cildin dna sını bozan bu birikimlerdir. pek çok hastalığa iyi gelen güneş, korunmasız olarak faydalanıldığında pek çok kötü hastalığın sebebi durumuna gelmekte. işte bilimsel gerçekler: güneş, cilt kanserinin ana nedenidir. çocuklarımızın yaşamları boyunca cilt kanserine yakalanmaları riski 7 de 1 dir. cilt kanseri dışında, güneşe fazla maruz kalmanın ortaya çıkarabileceği sorunlar melanom, kırışıklıklar, koyu ve kötü görünümlü lekeler, cilt pürüzleri ve bağışıklık sisteminin zayıflaması olarak sıralanabilir. ozon tabakasının devamlı olarak gördüğü zarar uv ışınlarına daha fazla maruz kalınmasına neden olmaktadır. uv ışınları bütün ince giysilerden vücuda nüfuz eder. bağımsız laboratuar testleri, pekçok pamuklu tişört ve yazlık kumaşların, zararlı uvb (yakıcı) ışınlarını kuruyken % 50 oranında, ıslakken ise bundan % 10-20 oranında fazla geçirdiklerini göstermiştir. tüm bunlar korunmasız olarak güneşe çıkma sürecinin sonucudur. bilinçli güneşlenme, güneşin faydalarını alıp zararlarından uzak durmanıza yardımcı olacaktır.

GÜNEŞ YANIĞI

ultra viyole (uv) ışınları güneş tarafından yayılarak dünyaya dalga boyu biçiminde yolculuk eder. uv ışınlarının dalga boyları o kadar kısadır ki nanometre birimiyle ölçülür (1 nano metre milimetrenin milyonda birine eşittir). uv ışınları insan cildine nüfuz eden yüksek kademede enerji içerir. bu ışınlar deriye ulaştığında bir bölümü boynuzsu katmandan geri yansır, kalanı ise kırılır ve emilir. cilt tonu, derimizde bulunmakta olan ve melanin dediğimiz renkli pigmentlerin varlığından kaynaklanır. melanin, melanosit adlı hücreler tarafından sürekli bireşime uğrar. güneş bu hücrelerin üretimlerini uyarır ve bronzlaşmaya sebep olur. melanin pigmenti deriye doğal güneş koruması temin eder. ama her deri tipi bu pigmenti güneş ışınlarının zararını engelleyecek oranda üretemeyebilir. koyu tenli insanların açık tenlilere göre daha fazla melanini vardır; dolayısıyla daha fazla doğal korumaları bulunur. herkes uv ışınlarının zararlı etkilerine açıktır. derinin tipi, kalınlığı, melanin miktarı, ışınların dalga boyu, şiddeti ve yoğunluğu ile rüzgar, nem oranı ve güneşte kalınan müddet bu etkiyi artırır veya azaltır. güneş ışınlarının yansıması da güneş yanığının şiddetini artırır. yansımadan dolayı, suda % 20 ila % 40 arası; karda % 80; kırda (çimen) ise % 5 daha etkili güneş ışınına maruz kalınır.

GÜNEŞ KORUMA ETKENİ (SPF*)

güneş koruma etkeni (spf) içeren ürünler uv ışınlarını emen, kesen, filtre eden veya dağıtan maddeler içerir. uva (bronzlaştırıcı), uvb (yakıcı) ve kızıl ötesi ışınlarına karşı değişen miktarlarda koruma sağlamak üzere hazırlanmışlardır. güneş koruma etkeni (spf), kişinin yanmadan ne kadar müddet güneşte kalabileceğini gösterir. örneğin, açık tenli bir insan korumasız olarak 10 dakika içerisinde yanmaya başlayacaksa, spf 15 yani 15 koruma faktörlü bir ürün kullandığında bu müddet 15 katı kadar uzayacaktır. bu süreler cildin rengine, tipine ve hassasiyetine göre kişiden kişiye değişmektedir. güneş kremini her 2 saatte bir tekrar etmek gerekmektedir. yüksek koruma etkeni içerse bile hiç bir krem zamana karşı dayanıklı değildir. ürünün üst üste tekrar tekrar uygulanması başlangıçtaki korumayı kuvvetlendirse de süreyi uzatmayacaktır. güneşte yanma işlemi başlamışsa daha yüksek korumalı bir krem kullanılsa da koruma gerçekleşmeyeceğinden gölge vakti gelmiş demektir! *ıp olarak da adlandırılır.

GÜNEŞ KORUMA ETKENİ NASIL SEÇİLMELİ?

eskiden 15 koruma faktörünün çoğu durumlarda yeterli uv koruması sağladığına inanılırdı. son birkaç senede bu inanç değişti. bundan böyle biliniyor ki çoğunlukla daha fazla koruma gerekiyor. cilt tipinize ideal sizi uv ışınlarından yeterince koruyacak bir güneş koruması kullanmak idealdir. cilt tipinizi ve doğru etkeni saptamak için "güneş koruma etkeni rehberi" ni kullanın. çok açık, duyarlı bir cildiniz, ailenizde cilt kanseri vakası varsa daha yüksek koruma kullanmanız gerekmektedir. bundan başka, güneşte geçirilecek müddet uzun olacaksa koruma faktörünün de ona göre yüksek olması gerekecektir.

GÜNEŞ KORUMASININ HER GÜN KULLANILMASI NEDEN ÖNERİ EDİLİR?

uvb ışınları yakıcı ışınlardır ve yaz aylarında daha güçlü olurlar. uva ışınları yıl boyunca etkilidir ve cilde uzun vadede zarar verebilir. ır ışınlarıysa görünmez ısı ışınlarıdır. koruma ürünleri alırken bu ışınların tamamına karşı koruma sağlayan ürünleri tercih edin. güneş koruma ürünlerinin yalnızca " deniz kenarında birkaç gün " için olmadığını unutmayın. güneşe maruz kaldığınız günlük hayatta da (sokakta dolaştırırken, balkonda çiçeklerinizi sularken, parkta hoş günün keyfini çıkarırken) koruyucu ürün kullanın. makyaj yapıyorsanız, makyaj ürünlerinizi güneş koruma faktörlü olanlardan seçmeye itina gösterin. günlük kullanılacak olan koruma ürünleri uv ışınlarının doğurabileceği uzun dönemli riskleri azımsanmayacak miktarlarda düşürecektir.

GÜNEŞ KREMLERİNDE SON KULLANMA TARİHİ BULUNMALI MIDIR?

tüm güneş kremleri reçetesiz satılabilecek ürünler olarak sınıflandırılır ve son kullanma tarihi içerme zorunlulukları yoktur. aldığınız bir güneş ürününü açtığınız ve kullandığınız durumda o sezon içerisinde tüketmeye itina gösterin. hava ve ısıyla temas ürününüzün bozulmasına ve tesirini yitirmesine sebep olabilir. eğer açmadıysanız, bir kaç sezon bekleme (raf) müddeti tanıyabilirsiniz.

SAĞLIKLI BRONZLAŞMAK İÇİN NE YAPMALI?

en uygunu, iyi bir baz rengi elde edilinceye kadar, kısa aralıklarla güneşe çıkmaktır. örneğin ilk gün ideal bir koruma faktörlü ürün kullanarak 15 dakika güneşte kalın. ikinci gün bundan 5-10 dakika fazla kalın. üçüncü gün 5-10 dakika daha artırın. bu işlem cildinizin yanmadan lazım melanini üretmesini temin eder. güneşe maruz kaldığınız sürede cildinizi beslemeyi ve nemlendirmeyi unutmayın. bronz renginizin daha uzun süreli olmasını sağlamak için de güneş banyosu sonrasında aloe vera içeren bir güneş sonrası losyonu veya kremi kullanmanız gerekmektedir.

ÇOCUKLARI VE BEBEKLERİ GÜNEŞTEN KORUMAK NİÇİN ÇOK ÖNEMLİ?

6 aylıktan ufak çocukların her türlü uv ışını miktarından uzak tutulmaları gerekmektedir. bebeklerin ciltleri daha ince ve kendini koruyacak yeterli melanini üretmekten acizdir. bu nedenle bu yaşta bir güneş yanığı acil müdahale gerektirecek kadar vahim olabilir. hayat boyu güneşe maruz kalınan müddet göz önüne alındığında, bunun ağırlıklı bölümü 18 yaşından önce gerçekleşir. bu yaşlarda yaşanan ağır güneş yanıkları, çocuğun ileride cilt kanserine yakalanma riskini artırır. yapılan araştırmaların neticelerine göre, 6 aylıktan başlanarak ergenliğin sonuna kadar yüksek güneş koruma etkeni ile korunan bir çocuğun cilt kanseri riski büyük ölçüde azalmaktadır.

GÜNEŞ YANIĞINI RAHATLATMAK İÇİN NE YAPILMALI?

öncelikle güneş yanığından kaçının! istenmese de bu durum ortaya çıktığında aloe vera içeren ve yanmayı rahatlatan ürünlerden kullanın. ciddi yanıklarda hekime danışılmalıdır. tereyağı veya petrol bazlı yağlar kullanılmamalıdır! ayrıca cildiniz tamamen iyileşinceye kadar güneşe çıkmayın.

17 Nisan 2010, Cumartesi 15:35:35