CHP Milletvekili Şahin Mengü dostumdur, iyi hukukçudur. Meclis’te anayasa değişikliğine karşı yaptığı eleştirel konuşma, felsefesine katılmasam da, hukuki içeriği bakımdan dolgun ve kaliteliydi. Bahsettiği mahkeme kararlarını rica ettim. Hemen gönderdi. Teşekkür ediyorum. Konu PETKİM’in özelleştirilmesinin durdurulmasına dair Danıştay kararı. Kararı tahlil edecek değilim. Mesele şu: Yargı, liberal ekonomi ile devletçi ekonomi arasında tercih yapabilir mi? Liberalizmi veya devletçiliği hukuka uygun veya aykırı bulabilir mi? Bu mesele, Türkiye’de öteden beri tartışılan “yargının tarafsızlığı” ile ilgili ciddi bir siyasi ve felsefi problemdir. Devletçi mi, liberal mi? Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, yani idari yargının en üst organı, 2007 yılında “üretim kapasitesi artan ve kâr eden büyük bir petrokimya kompleksi olan PETKİM”in özelleştirilmesini yanlış buluyor, bunda “üstün kamu yararı bulunmadığı sonucuna” vararak yürütmeyi durduruyor. Kararın altında Danıştay daire başkanlarından 19’unun imzası var. Ve lakin, bu görüşe katılmayan 14 üyeye göre bu karar yanlıştır! Çünkü özelleştirme ekonomik bir tercihtir, “bu tercihin dayanağı olan liberal ekonomik politikaların ekonomik gereklere uygunluğunu denetlemek” yargının işi değildir! Öyle bir denetim “yerindelik” denetimi olur, yargının bu yetkisi yoktur. Evet, özelleştirmenin mi, devlet işletmeciliğinin mi “kamu yararına” olacağına yargı değil, politikacılar karar verir! Bir iktidar gelip kârlı KİT’leri satarak hem verimliliği artırmayı hem oradan alacağı parayla beş yıl sonrası için falanca sektörü desteklemeyi planlayabilir. Yahut devletçi bir iktidar gelip tekrar devletleştirebilir... Yargı ikisine de karışamaz! Yargı liberalizm yanlısı da olamaz, devletçilik yanlısı da, ancak “tarafsız” olabilir. Anayasa Mahkememiz de prensip olarak bu görüştedir. (K: 1985/16) Fakat uygulamada yargı ‘devletçi’ zihniyetle birçok özelleştirmeyi engelledi! Vakıf üniversitelerini bile Anayasa’ya aykırı saydı! Danıştay’ın katsayı yasakları da böyledir... Yargının bu ‘devletçilik’ taraflısı eğilimleri karşısında merhum Ecevit, yargının bu eğilimini frenlemek için, özelleştirme ve tahkimi Anayasa’ya koydu, parti kapatma zorlaştırıldı. YARSAV sohbeti Dün CNN Türk binasında YARSAV Başkanı Sayın Emine Ülker Tarhan ve arkadaşlarıyla karşılaştım. YARSAV’ı ve Meclis’teki anayasa değişikliğiyle ilgili kaygılarını anlatan kitap ve raporlar verdiler. Okuyacağım elbette... Sohbet sırasında ben “YARSAV taraflı bir kuruluş” dedim, tepkileri “Cumhuriyet değerlerinden yana tarafız” oldu. Ben de “Saltanat isteyen yok ki” dedim. Gerçekten, “yargısal tarafsızlık” kavramı, cumhuriyet ile saltanat arasında da değil, “cumhuriyetin temel değerleri”ne ilişkin devletçi ve liberal görüşler arasında yargının tarafsız olmasını gerektirir. Başa dönersek, özelleştirme ve devletleştirme karşısındaki tarafsızlık gibi... “Yargısal tarafsızlık” başka alanlarda da geliştikçe yargının saygınlığı artacağı gibi, hem bireysel özgürlükler gelişecek, hem yargının “tarafsız hakem” işlevi kazanmasıyla siyasetteki ateşli kavgalar da yatışacak. ‘Cumhuriyetçi Fransa’ da bu aşamalardan geçerek bugünkü demokratik istikrara kavuşmadı mı?

Yorumlar: